Në emër të drejtësisë, që thuhet se është e verbër dhe nuk sheh se kujt i cenohet e drejta – maqedonasve, shqiptarëve apo qytetarëve? Në të dy “botët”, Kushtetuta është një – ashtu si edhe fati i përbashkët. Apo Kushtetuta si fat, nga i cili askush nuk ka shpëtuar
Nga Nikica KORUBIN
Shumë prej atyre që me zë të lartë vajtojnë për dorëheqjen e prokurores Lençe Ristoska, si akt rezistence ndaj pushtetit, për arsye parimore për pengimin e punës së saj, njëkohësisht po aq zëshëm e kritikonin gazetarin Nevri Ademi për aktin e tij të rezistencës ndaj pushtetit për pengimin e përdorimit të gjuhës shqipe si gjuhë zyrtare – me “mbështetjen” e një “makinerie” të tërë dënimi (jo)formal. Ndërkohë, në heshtje të plotë mbetet edhe lufta e studentëve shqiptarë të drejtësisë dhe protesta e paralajmëruar për ushtrimin e të drejtës së tyre, ndërsa për njërin nga iniciatorët, Mevlan Ademi, ndoshta as që kanë dëgjuar.
Kështu, dita e djeshme e “shokut” për goditjen ndaj luftës për drejtësi dhe vajtimi për “mbetjet” e fundit të shuarjes së zhurmshme të Prokurorisë Speciale gjatë viteve, në fakt nxori në sipërfaqe një “shqetësim të dukshëm” dhe energji të vërtetë, që është objektivi i vërtetë dhe që ka vluar në heshtje dhe solidaritet. Dhe e paralajmëroi përgjigjen e pyetjes që i shqetëson të gjithë – çfarë po ndodh dhe pse?
Në hijen e “shqetësimit për shoqërinë multietnike” mbeti edhe letra e hapur për publikun e kryetarit të BDI-së, Ali Ahmeti, e cila në fakt flet në “kohën e tashme” pikërisht për atë për të cilën është “më e sigurt dhe më e përshtatshme” të flitet në kohën e shkuar. Sepse lufta për shtet ligjor dhe drejtësi nuk janë ngjarje të veçanta apo etiketa, por Kushtetuta, sistemi dhe raporti ynë i sinqertë ndaj tyre. Një raport që është i ashpër kur është “maqedonas”, por i zbehtë dhe pothuajse i padukshëm kur është “shqiptar”. Sepse, a nuk flasim për të njëjtën Kushtetutë, e cila është themeli i sundimit të ligjit dhe i drejtësisë?
Pa paragjykime dhe sidomos pa shovinizëm të fshehur dhe pseudo-nacionalizëm. Kur tashmë dominon liberalizmi i rremë. Nuk ka nevojë për demonizim të mëtejshëm të “revolucionit shumëngjyrësh” sipas modelit fqinj, kur ai tashmë është harruar dhe i varrosur thellë në të gjitha “uzurpimet dhe manipulimet” që pasuan gjatë viteve. Pak kush kujton shkëndijën fillestare para më shumë se pesëmbëdhjetë vitesh, kur disa studentë të arkitekturës – kryesisht maqedonas – si sot studentët shqiptarë të drejtësisë, të parët treguan “aktin e rezistencës” ndaj keqpërdorimit të sistemit që donin ta mbronin. Dhe edhe ata paralajmëruan, veçanërisht përmes reagimeve brutale partiake/parareligjioze, atë që do të pasonte më vonë – si në sferën laike ashtu edhe në atë sakrale.
Ka një simbolikë interesante në faktin se nevoja për dominim dhe superioritet, për ekskluzivitet në luftën për “qëllime më të larta” (sistemi juridik, institucionaliteti), në vend të “nacionalizmit të hapur” (e drejta për përdorimin e gjuhës shqipe), bëhet në fakt kriter për kuptimin e vërtetë të shoqërisë dhe të kujdesit për sistemin.
Në të gjitha trajnimet dhe seminaret e ndjekura, duket se “multietniciteti” dhe “e drejta e qytetarit” janë reduktuar në retorikë të zbrazët, të përdorur sipas nevojës, nga “luftëtarë të lejuar për drejtësi” që nuk duan ta kuptojnë “tjetrin” – me ose pa përkthyes.
Në thelb, pyetja e vërtetë nuk është reagimi pas faktit (dorëheqja si akt rezistence apo reagimi i gazetarit si akt rezistence), por qëndrimi ndaj skenës reale, e cila nuk ka gjithmonë formën e përshtatshme sipas kritereve “liberale”, por sipas frymës së kohës dhe realitetit. A janë të njëjtët që shqetësohen për “kapjen e institucioneve”, të drejtësisë dhe gjyqësorit, po aq të shqetësuar edhe për “kapjen e Kushtetutës”?
E cila, në fund të fundit, është themeli i çdo veprimi institucional. Në emër të drejtësisë, që thuhet se është e verbër dhe nuk sheh se kujt i cenohet e drejta – maqedonasve, shqiptarëve apo qytetarëve? Në të dy “botët”, Kushtetuta është një – ashtu si edhe fati i përbashkët. Apo Kushtetuta si fat, nga i cili askush nuk ka shpëtuar.
